برگ و در قطع رحلى به چاپ رسيد ، اما از اوايل قرن 13 هجرى ديوان حافظ بسيار چاپ گرديد ، از جمله ظاهرا اولين بار « ميرزا محمد » متخلص به كليم فرزند « وصال شيرازى » در سال 1268 ه‍ . ق به طبع سنگى ليتوگرافى در بمبئى به طبع رسانيد و « سيد محمد شيرازى » متخلص به قدسى در سال 1322 ه‍ . ق و آنگاه « سيد عبد الرحيم خلخالى » در تهران سال 1304 هجرى شمسى با حروف سربى به طبع رسانيد ، در اين اواخر « علامه محمد قزوينى » و « دكتر قاسم غنى » ديوان حافظ را با خط نستعليق « گراور » و آنگاه استاد « حسن پژمان بختيارى » و استاد « مسعود فرزاد » و استاد گرانمايه « دكتر خطيب رهبر » و استاد « دكتر محمد رضا جلالى نائينى » و دكتر « نورانى وصال » و محقق فرزانه استاد « بهاء الدين خرمشاهى » و ساير اساتيد هريك به نحوى زحمت فراوان كشيده‌اند و اينجانب نيز برحسب توان تحقيقى خود ، سعى كرده‌ام نسخه‌اى منطبق با نسخه‌هاى خطى و چاپى كه در گوشه‌گوشهء اين جهان ديده يا شنيده يا خوانده ، جمع‌آورى ، تصحيح و به دست چاپ بسپارم ، به‌طورىكه به نام « ديوان كامل حافظ با تفال » در سال 1374 توسط نشر آفرينش تهران در 5000 نسخه به چاپ رسيد ، چاپ اين ديوان آن‌چنان با سرعت در كتاب‌فروش‌ها و نزد ارباب خرد و انديشه و استادان و محققان و دانشجويان و بالاخره عاشقان حافظ مقبول افتاد كه دقيقا پس از يك ماه به تعداد 10 نسخه كه توسط رياست دانشگاه آزاد اسلامى يكى از شهرها درخواست شده بود ، به جز 5 نسخه نتوانستم ، تهيه كنم ، همين حسن استقبال و لطف بىمانند دانشجويانم و عاشقان حافظ مرا بر آن داشت كه اين كتاب را به زيور چاپ آرايش دهم و ابياتى از آن را به زبان انگليسى براى دوستداران خارج از كشور ترجمه و لغات و ابيات نسبتا مشكل آن را توضيح دهم و معنى كنم تا بيشتر مورد استفاده دانشجويان عزيز و محققان گرانمايه قرار گيرد ، اين كتاب از هر حيث كامل و جامع و دربردارندهء تمام اشعار خواجهء شيراز است ، البته ادعا ندارم كه اين كتاب و حتى ديوان تصحيح‌شده قبلى بنده ( 1374 ) بىعيب است ولى اطمينان مىدهم كه تلاش شبانه‌روزى كرده‌ام در ايام تعطيل و اوقات استراحت روز به مطالعه و نوشتن پرداخته‌ام تا كتابى هرچه جامع‌تر ارائه نمايم كه نمونهء آن فعلا در هيچ كتابفروشى وجود ندارد و چاپ نشده است ، از تمام كسانى كه از قلم و بيان آنها سود جسته‌ام ، صميمانه سپاسگزارم امّا : در آن بساط كه حُسن تو جلوه آغازد * مجال طعنهء بدبين و بدپسند مباد در مورد تعداد اشعار و ابيات حافظ نيز اختلاف وجود دارد ولى از مجموع نسخ قديم و جديد من حيث المجموع مىتوان شمارگانى را انتخاب كرد كه به نوشته استاد دكتر « خطيب رهبر » شامل بر 693 قطعه منظوم به ترتيب 573 غزل و 42 قطعه رباعى و 6 مثنوى و 2 قصيده و يك مخمس و يا به‌طورىكه در ديوان كامل حافظ با تفأل تصحيح اينجانب در سال 1374 آمده است 567 غزل و دو قصيده و سه مثنوى و 50 مقطعات و 49 رباعى و 12 مخمس و يك تركيب‌بند و يك ترجيع‌بند و 9 فرديات و 3 معمّيات و يك